Soms moet het toch net iets meer zijn dan louter toeval. Hoe verklaar je anders dat ik tijdens een korte surfsessie en zonder enige vorm van doelbewust zoeken, via de webstek van een Amerikaans tijdschrift, uiteindelijk geconfronteerd wordt met het Mysterie van de Stenen van de Antwerpse Zoölogie?
Voor onze lezers die niet uit de Antwerpse regio komen: de Zoölogie is het Antwerps troetelnaampje voor de Zoo van Antwerpen. Die naam is in feite historisch gegroeid: al van bij de start in juli 1843 was het beheer van deze dierentuin in handen van de Société de Zoologie d’Anvers, dat door de Antwerpenaars al snel werd afgekort als "de Zoölogie".
Maar hoe zit dat nu met dat mysterie? Wel, tijdens een bezoekje aan de webstek van de Mineralogical Record, kwam ik toevallig (?) terecht op de webpagina van het biografisch archief. Speels klikte ik de drop down list aan, die je een alfabetische lijst toont van alle beschikbare biografieën. Groot was mijn verbazing toen ik ergens in die lijst plotseling "Antwerp, Royal Zoological Society" zag staan. Geef toe, het is nu eenmaal bizar en zelfs wat luguber om zoiets tussen tal van voornamelijk overleden mineralogen en mineralenhandelaars te zien staan. Uiteraard was mijn nieuwsgierigheid té groot om er niet aan toe te geven, dus klikten we even door, en … het mysterie openbaarde zich.
Wat we te zien kregen, waren
twee vergeelde etiketten, met aan de linkerzijde een korte uitleg. Op de labels staat bovenaan gedrukt: SOCIETE ROYALE DE ZOOLOGIE D’ANVERS en net eronder staat: MINERAUX DE BELGIQUE. De ruimte eronder bevat drie lijntjes die manueel kunnen worden ingevuld. Op het ene etiket valt te lezen:
Rubellane variété de biotite en op het andere staat Muscovite Mica potassique alsook een chemische formule en een rood nummer (zie foto).
De erg korte, verklarende tekst werd geschreven door Wendell WILSON en leest vrij vertaald als : deze labels doen vermoeden dat de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen een mineralenverzameling beheerde, die mogelijks beperkt was tot de mineralen van België. De stijl van de etiketten en de kalligrafie doen denken aan een periode in het begin van de 19de eeuw. De verzameling maakt nu waarschijnlijk deel uit van de 40.000 specimens van de mineralenverzameling van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN).
Uiteraard zorgen deze twee labels en de bijhorende summiere uitleg voor héél wat meer vragen, dan antwoorden. Wanneer werden deze labels (ongeveer) geschreven, en wie schreef ze ? Was dit een regionale verzameling, beperkt tot louter Belgische specimens ? Hoe groot was deze verzameling? In welke periode werd ze aangelegd en onderhouden? Werden deze stenen destijds tentoongesteld in een museum (?), of enkel ergens opgeslagen in één of ander gebouw van de zoo ? Wat gebeurde er daarna met deze verzameling? Werd ze (ten dele ?) opgenomen in de verzameling van het KBIN? Hoe zijn die 2 labels in de Verenigde Staten geraakt? En wie schonk ze uiteindelijk aan het archief van de Mineralogical Record?
Via
Wikipedia kom je al snel te weten dat de Zoölogie pas het predikaat "Royale" kreeg in 1844, toen ze werd ingehuldigd door Koning Leopold I. De etiketten zijn dus zeer waarschijnlijk in 1844 of zelfs enkele jaren later gedrukt. Maar dat is slechts een kleine tip van de sluier opgelicht!
Het leidt geen twijfel dat het ophelderen van dit mysterie een vette kluif is voor iedereen die Antwerpen en mineralen in zijn hart draagt. Dit is ongetwijfeld koren op de molen van de MKA en haar leden. Een ideale gelegenheid om eens een werkgroepje in het leven te roepen en gezamenlijk te trachten dit mysterie uit te spitten.
Na wijs beraad (o.a. ook via e-min) werd een werkgroepje opgericht met Herwig als drijvende kracht. Ook jij kunt meehelpen aan het ophelderen van dit mysterie. Indien interesse, gelieve Herwig te contacteren.
