Recensie...


Veldgids Mineralen
Ole Johnsen
KNNV Uitgeverij, 2003
pp. 439, 616 figuren, 21x14,5 cm
ISBN 90 5011 173 4, prijs € 34,95

Ole Johnsen, de auteur van dit boek, is conservator aan het Geologisch Museum van de Universiteit van Kopenhagen. Verder is hij lid van de IMA commission on New Minerals and Mineral Names. Al met al genoeg redenen om dit werk eens van naderbij te bekijken.

Over het algemeen zijn mineralengidsen een opsomming van mineralen, hun eigenschappen en dat alles geïllustreerd met foto's of tekeningen. De "Veldgids Mineralen" wijkt daar in principe niet van af, ware het niet dat ons meteen de kwaliteit van deze uitgave opvalt. Het boek staat immers vol met prachtige kleurenfoto's van mineraalspecimens, verzorgde tekeningen van kristallen en van kristalstructuren.

Net zoals alle andere mineralengidsen begint ook dit werk met een inleidend gedeelte over mineralogie. Hier wijkt het boek weer af van het gemiddelde. Na enkele bladzijden over "wat is een mineraal" en een tekst over de namen van mineralen, volgt een vrij uitgebreid hoofdstuk over kristallen en kristallografie. Dat is wel ongewoon voor de meeste mineralengidsen. De auteur bespreekt zaken zoals geometrische kristallografie, symmetrie, de verschillende kristalstelsels en enkele –klassen. Zelfs Millerindices worden behandeld. De tekst gaat verder met inleidende begrippen uit chemie en een overzicht van de fysische kenmerken van mineralen.

In het deel dat volgt, wordt de systematiek van de mineralen behandeld. Meer dan 500 mineraalsoorten worden besproken en gerangschikt volgens de negen klassen uit de systematiek. De meest voorkomende mineraalsoorten (een 200-tal) worden uitvoerig behandeld; chemische samenstelling, kristallografische kenmerken, fysische kenmerken, vindplaatsen, enz. De overige, minder frequent voorkomende soorten, krijgen een beperktere opsomming van kenmerken toebedeeld.

Van alle besproken mineralen zijn prachtige kleurenfoto's aanwezig. De keuze van de specimens (op enkele na, afkomstig uit de verzameling van het Geologisch Museum van Kopenhagen) is gebaseerd op kwaliteit. Johnsen heeft ervoor gekozen om specimens van een beter dan gemiddelde kwaliteit te fotograferen. Hoewel ik zelf meer voorstander ben van het tonen van gemiddelde specimens met, voor de mineraalsoort, typische kenmerken, is ook in dat laatste opzicht de selectie geslaagd.

Het boek rond af met een rudimentaire determinatietabel een woordenlijst met verklaringen van een aantal technische termen en een index.

Is de "Veldgids Mineralen" een succes over de hele lijn? Wel, bijna. Het is jammer dat ook dit boek weer vertaald is door iemand die niet op de hoogte blijkt te zijn van de mineralogie en de chemie. Dat leidt hier en daar tot een stroeve tekst en dat dan vooral in het voor de beginneling toch al niet eenvoudige hoofdstuk over kristallografie. Maar voor wie dat er voor lief bijneemt en voor wie toch al wat achtergrondkennis over de mineralogie heeft opgedaan, is dit boek zeker een aanrader.

Paul Tambuyser